TAKİP ET

ALMANYA'DAKİ TEDAVİ MASRAFLARINIZI TÜRKİYE ÖDÜYOR

Türkiye’den emekliler Almanya’da SGK’dan faydalanabiliyor

Almanya’da ikamet eden bir SGK emeklisi alacağı geçerlilik süresi bir yıl olan A/T 21 belgesini Alman sağlık kuruluşuna (örneğin AOK)  ibraz edip oradan alacağı Tedavi Kartı (Behandlungsschein) ile muayene ve tedavilerini yaptırabiliyor.

Alman sağlık sigortasından talep edilen tedavi masraflarının SGK tarafından ödenmesinde aciliyet incelemesi de yapılmıyor. Çünkü sözleşmenin 15. maddesine göre sağlık yardımının yapılmasında Alman mevzuatı geçerli.

Almanya-Türkiye Sosyal Güvenlik Sözleşmesi gereğince Almanya’da ikamet edip Türkiye’den emekli ancak Almanya’da herhangi bir sağlık sigortası veya aile sigortasından faydanamayan kişiler Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sağlık sigortasından faydalanabiliyorlar.

Yurtdışında yaşayan ve yurtdışı, doğum ve askerlik sürelerini borçlanarak ve bedellerini ödeyerek Türk sosyal güvenlik mevzuatına göre emekli aylığına hak kazananlar SGK’dan emekli olabiliyorlar. Ancak bunlardan bir gün dahi  yurtdışı sürelerini borçlananlar şayet Almanya’da yaşıyorlarsa yurtdışında çalışmama ve ikamete dayalı yardım almama şartlarını da yerine getirmeleri gerekiyor. Oysa bir kişi Almanya’da yaşarken Alman sağlık sigortası kurumlarından sağlık hizmeti alabilmesi için ya çalışması ya da HartzIV denilen ikamete dayalı sosyal yardım alması ve işveren veya Jobcenter tarafından sağlık sigortası primlerinin ödenmesi mecburiyeti bulunuyor. Aksi takdirde sağlık sigortasından faydalanamıyor. Şayet çalışır veya sosyal yardım alırsa bu defa da Türkiye’den emekli aylığı alamıyor.

Türkiye’den emekli aylığı alırken Alman sağlık sigortasından faydalanmanın tek yolu emeklinin eşi veya  babası gibi birinin üzerinden aile sigortası kapsamında olması. Lakin burada da Türkiye’den alınan emekli maaşının Alman mevzuatına göre 2016 yılı için 415 Euroyu geçmemesi lazım. Örneğin Türkiye’den 1500 TL emekli maaşı alan biri emekli aylığı yaklaşık 476 Euro ile 415 Euroluk çalışma dışı gelir sınırını aştığından Alman sağlık sigortasında aile sigortası kapsamından çıkıyor ve sağlık sigortasından faydalanabilmek için primleri kendisinin yatırması gerekiyor.

İşte Alman ve Türk sosyal güvenlik mevzuatının olumsuz şartlarına maruz kalan bu kişilerin imdadına Türk-Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yetişiyor. Zira bu sözleşme gereğince her iki ülkenin sigortalıları veya emeklileri diğer ülkede sağlık yardımı alabiliyorlar. Almanya’da sağlık sigortasından faydalanamayan SGK emeklisi vatandaşın sözleşme gereğince A/T 21 belgesini getirmesi halinde sorun çözülüyor ve Almanya’da SGK’nın sağlık hizmetinden faydalanabiliyor.

HANGİ EMEKLİLER ALMANYA’DA SGK SAĞLIK SİGORTASINDAN FAYDALANABİLİYOR?

2012 yılı sonlarına kadar bu haktan sadece Türkiye’de SSK (4/a) statüsünde emekli olan sigortalılar faydalanabiliyordu. SGK, Alman Yasal Hastalık Sigortası Başkanlığı Hastalık Sigortası Yurtdışı İrtibat Mercii ile vardığı anlaşmadan sonra 26.11.2012 tarihinde 2012/38 sayılı bir genelge yayınlayarak Bağkur(4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) sigortalılık statüsünden emekli olan sigortalıların bu haktan faydalanacaklarını ve Almanya’daki sağlık giderlerinin karşılanacağını duyurdu.

Kısacası 2012 yılından beri bu haktan SSK, Bağkur ve Emekli Sandığı sigortlalılık statüsünden emekli olanların hem kendileri hem de bakmakla yükümlü oldukları kişiler yaralanabiliyor.

BU HAKTAN YARARLANMAK İÇİN NE YAPILMALI?    

Türkiye’de ikamet edip SGK’dan emekli olan bir sigortalı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere geçici olarak Almanya’ya gelmeleri halinde sözleşme gereğince A/T 11 belgesi 2 ve 3 ayı geçmeyecek bir süre için veriliyor. Ancak SGK emeklisi Almanya’da ikamet ediyorsa o zaman kendisine geçerlilik süresi bir yıl olan A/T 21 belgesi düzenlenip veriliyor.

Bunun için emekli vatandaşın öncelikle emekli aylığına hak kazanıp emekli aylığını bağlatması ve Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi’nde (SPAS) sağlık yardımlarına müstahak olunduğunun ve emekli aylığı, gelir ya da aylıkların ödenmesine devam ediliyor olması ve ikametgâhının Almanya’da olması gerekiyor.

Bu şartları oluşan gurbetçi emekli SGK’nın “www.sgk.gov.tr/Sigortalılık/Form ve Dilekçeler” internet adresinden temin edebileceği  “Almanya’da Sağlık Yardımları Talep ve Beyan Taahhüt Belgesini” usulüne uygun şekilde doldurması ve doldurduğu bu belgeye Almanya’da en az bir yıllık süre ile ikamet izini olduğuna dair Alman yabancılar dairesinden alacağı bir belge veya oturma müsaadesini gösterir e-AT (elektronische Aufenhaltstitel) belgesini ekleyerek bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi’nin “Yurtdışı İşlemleri Servisi” ne vermesi yeterli oluyor.

Başvuruyu alan Yurtdışı İşlemleri Servisi gerekli incelemeyi yaptıktan sonra A/T 21 belgesini düzenleyip veriyor. Bu belge bir yıl süreli olarak verilse de Almanya’daki ikamet biri yılı aşkın olacağından her yıl birer yıl olmak üzere uzatılabilmekte.

A/T 21 BELGESİNİ ALAN ALMAN SAĞLIK SİGORTASI NASIL BİR YOL İZLEYECEK?

Gurbetçi emekli SGK’dan aldığı bu T/A 21 belgesini Alman sağlık sigortası kurumuna (örneğin AOK) verdiğinde sağlık sigortası kurumu kendisine bir Tedavi Kartı (Behandlungsschein) veriyor. Böylelikle Türkiye’den emekli kişi artık bu kartla doktora ve hastaneye gidip tedavi olabiliyor. Ayrıca bunlar için Alman sağlık sigortasından talep edilen tedavi masraflarının SGK tarafından ödenmesinde aciliyet incelemesi de yapılmıyor. Çünkü sözleşmenin 15. maddesine göre sağlık yardımının yapılmasında Alman mevzuatı geçerli.

HANGİ HALLERDE BU SAĞLIK YARDIMLARI KESİLİR?  

En başta bu belgenin alınabilmesi için emekli kişinin Almanya’da ikamet etmesi şart. İşte emekli gurbetçi ikametini Türkiye’ye alırsa bu durumda SGK’nın Almanya’da yaptığı sağlık yardımı kesiliyor. Bunun dışında SGK’nın sağlık yardımlarının sona erdirilmesi ve gurbetçinin örneğin tekrar eşi üzerinden Alman aile sağlık sigortası kapsamına girmesi gibi Alman sağlık sigortasından faydalanmaya başlaması hallerinde de SGK’nın sağladığı bu sağlık yardımı kesiliyor.

HER İKİ ÜLKEDEN EMEKLİ OLANLAR A/T 21 BELGESİ ALABİLİR Mİ?

Hem Türkiye’den hem de Almanya’dan emekli olanlar hayatlarını daha yoğun olarak nerede devam ettiriyorlarsa o ülkenin sağlık sigortasını kullanmak durumundalar. Türkiye’den alınacak A/T  21 belgesinin bir şartı da Almanya’da bir sağlık yardımından faydalanmamaktır. Bu durum Almanya’dan Türkiye’ye götürülecek belge için de geçerlidir. Ancak Almanya’da ikamet eden emekli aynı zamanda Almanya’da sağlık sigortasından faydalanabildiğinden Türkiye’den  A/T 21 belgesini alma hakkı bulunmuyor. Almanya’da yaşadığı için de Türkiye’deki sağlık sigortasını Türkiye’de de kullanamıyor.

Bu durumda her iki ülkeden emekli maaşı alan gurbetçi Alman sağlık sigortasından Türkiye’de en fazla 6 ay geçerli olan A/T 11 belgesi almak zorunda. Türkiye’de 6 aydan fazla kalması halinde ise bu belgeyi süresi dolduğunda tekrar 6 aylık yeni bir belge daha alabiliyor.

ŞERİF YILMAZ / OSNABRÜCK

17.04.2016 10:38