TAKİP ET
Süleyman Bağ

Süleyman Bağ

Steinmeier’in Washington ziyareti

Tecrübeli Alman Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier geçen haftanın son iki gününü ABD’nin başkenti Washington’da geçirdi. Steinmeier bu gezi vesilesi ile göreve geldiği 17 Aralık 2013 tarihinden beri ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile dördüncü görüşmesini yapmış oldu.

Alman bakan ayrıca Uluslararası Para Fonu (IWF) Başkanı Fransız Christine Lagarde ile çalışma kahvaltısında bir araya geldi. Yaklaşık 100 yıllık geçmişi olan Brookings Institution isimli düşünce kuruluşunda “21. Yüzyıl’da Transatlantik İlişki” konulu bir konuşma yapan Steinmeier, yoğun programı kapsamında Senatör Bob Corker ve Dianne Feinstein’ın yanı sıra ABD Başkanı Barack Obama’nın Ulusal Güvenlik Danışmanı Susan Rice ile de görüştü.

Başkent Berlin’de federal meclise en yakın elçilik binası ABD elçilik binasıdır. Geçen yılın haziran ayında Brandenburg kapısının yanındaki bu görkemli binadan sadece Almanya ile diplomatik ilişkilerin değil, ajanlık faaliyetlerinin de yürütüldüğü ortaya çıktı. Edward Snowden isimli Amerika Ulusal Güvenli Dairesi (NSA) eski elemanının basına sızdırdığı gizli belgelerle ortaya çıkan küresel ajanlık ve dinleme skandalı tartışmaları esnasında kamuoyu Almanya Başbakanı Angela Merkel ve selefi Gerhard Schröder’in de dinlendiğini öğrendi. Bu olay Almanya’da ABD’ye ve özellikle de demokrat başkan Barack Obama’ya karşı ciddi bir hayal kırıklığı ve güven bunalımına sebep oldu. Eğer başbakan seviyesindeki önemli insanlar ‘dost ve müttefik’ bir ülke tarafından dinleniyorsa Almanya’da kim güvende olabilir ki?

Alman dışişleri bakanın gündeminde Ukrayna’da yaşanan iç kargaşa ile beraber son aylarda iki ülke ilişkisini geren NSA’nın Almanya’daki işte bu casusluk faaliyetleri yer aldı. Almanya durumdan rahatsız olsa da olayın ciddi bir krize dönüşmesini istemiyor. İki ülkenin farklı güvenlik ve özgürlük anlayışı taşıdığı ifadesi ile olayın tansiyonunu diplomatik bir dille aşağı çekmeye çalışan Steinmeier, olayın patlak verdiği ilk günlerden farklı olarak basın üzerinden tartışılmıyor olmasını bile bir başarı olarak görüyor.

Almanya hakkında İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası toplulukta yerleşen bir kanaat var. Ekonomik açıdan dünya devi olan Almanya bu gücünü küresel siyasi aktör olmaya dönüştüremiyor. Fransız filozof André Glucksmann ‘ekonomik dev, siyasi cüce’ şeklinde ifade edilen bu durumun Almanya için halen geçerli olduğu görüşünde.

Elbetteki son yıllarda Almanya’nın, özellikle de AB sınırları içinde, önemi ve etkisi arttı. Ancak NSA olayı dünyanın ihracat şampiyonu bu ülkenin güvenlik ve dış politikada halen ABD’ye bağımlı olduğunu bariz bir şekilde ortaya koydu.

NSA konusunda şimdilik elde edilen netice şu: Taraflar farklı yaklaşımlarını siyaset, iş dünyası ve sivil toplum temsilciler ile bilim adamlarının yer aldığı ‘Cyberdiyalog’ başlığı altında oluşturacakları bir platformda değerlendirecekler. Steinmeier istediğini alamadı. Şimdi Almanya umudunu Merkel’in iki ay sonra yapacağı Washington ziyaretine bağladı. Merkel, ABD’ye en son 2011 yılının haziran ayında gitmişti.

Almanya-ABD ilişkisinin göç ve ekonomi boyutu

Bugün ABD’de yaklaşık 50 milyon Alman kökenli Amerikalı yaşıyor. Bu toplam nüfusun yüzde 15,2’sine tekabül ediyor. İlk Alman göçü 17. yüzyılda New York’a yakın Pensilvanya eyaletine gerçekleşti. Asıl kitlesel göç ise 1848 yılından başlayarak Birinci Dünya Savaşı’na kadar devam etti. Bu zaman dilimde toplam altı milyon Alman farklı nedenlerden dolayı ABD’ye göç etti.

Almanya ABD arasındaki ticari ilişkide Almanya lehine bir açık söz konusu. 2013 yılında ABD’den Almanya’ya toplam 47,4 milyar dolar değerinde ihracat gerçekleşti. Almanya’dan ABD’ye gerçekleşen ihracat rakamı ise 114,6 milyar dolar. Almanya lehine olan fark 67,2 milyar dolar. ABD Almanya için AB dışındaki en önemli ticari partneri iken, Almanya ABD ile ticari ilişkilerde Kanada, Çin, Meksika ve Japonya’dan sonra beşinci sırada yer alıyor.

İki ülke ekonomisini birbirine bağımlı kılan diğer önemli faktörü ise doğrudan yatırımlar oluşturuyor. ABD merkezli küresel mali kriz tartışmalarına rağmen ABD şirketlerinin Almanya’ya yaptıkları doğrudan yatırım 2012 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 14 artarak 121 milyar doları buldu. Aynı yılda Almanya’dan ABD’ye yapılan doğrudan yatırım rakamı ise 199 milyar dolar.

02.03.2014 20:23