TAKİP ET

Mültecilerin Toplumsal Etkileri – İş Hayatına Katılım Boyutu 

Almanya’da mülteci göçü gündemin birinci maddesini oluşturmaya devam ediyor; zira sayı olarak biraz hafiflese de geçen haftalarda binlerce mülteci ülkeye giriş yaptı. Gelen mültecilerin yüzde 70’i erkeklerden oluşuyor ve bunların üçte ikisi 0-30 yaş grubuna dahil. Hâl böyle olunca, mültecilerin toplumla ne kadar bütünleşebileceklerinin cevabı, onların iş piyasasına uyum sağlayıp sağlayamayacağı sorusunda da yatıyor.

Almanya’da birçok büyük şirket, mültecilerin kalifiye eleman açığını kapatabilecek sayıda olduğunu söylese de günümüze kadar kapsamlı rakamlar mevcut değildi. Ocak 2016’da Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (Bundesamt für Migration und Flüchtlinge), 2008-2012 yıllarında Almanya’ya gelmiş üç bine yakın mülteciyle gerçekleştirdiği çalışmanın sonuçlarını açıkladı. Mültecilerin aldıkları okul eğitiminden yola çıkılarak, onların çalışıp çalışmadıkları, hangi meslek dallarında varlık gösterebildikleri ve geleceğe yönelik hangi düşünceler içinde oldukları sorularının cevapları değerlendirildi. Elde edilen veriler, şu an ülkeye gelen ve burada “mülteci statüsü” almak için uğraşan insanların hayatının hangi yöne doğru seyredeceğine dair ipuçları veriyor:

Federal Göç ve Mülteciler Dairesi’nin anketine katılan mültecilerin yüzde 70’i 5’le 14 yıl arasında okul eğitimi almış durumda; yüzde 10’nu yüksek kalifiyeli eleman grubuna dahil. Geri kalan yüzde 20’lik grubun eğitim düzeyi düşük, önemli bir kısmı okul eğitimi almadığını belirtiyor. Bu bağlamda dikkati çeken husus, özellikle Iraklı kadınların yüzde 30’unun eğitim düzeyinin erkeklere göre çok düşük kaldığı ve temel eğitim düzeyini geçmemesi… Meslek eğitimi sorusunu, ankete katılanların sadece yüzde 30’u olumlu cevaplıyor ve bu da mültecilerin okul eğitiminin varlığının, hemen bir meslekte çalışabilecekleri anlamına gelmediğini ortaya koyuyor. Buna göre, araştırmaya katılıp oturma ve çalışma hakkı alan sığınmacıların yaklaşık yüzde 37’si çalışıyor; yüzde 10’u meslek eğitimi alıyor; yüzde 45-50’lik bölümün ya işsiz veya iş aramakta olduğu görülüyor; kalan kısmın bir cevabı bulunmuyor.

Sözü edilen çalışmaya göre, mültecilerin yoğunlukla iş bulduğu 4 alan mevcut. Bunların başında gastronomi geliyor ve bu grup, mutfak yardımcısı olarak çalışıyor. İkinci bir iş alanında, lojistik ve taşımacılık ön plana çıkıyor; mülteciler depo işçisi, şoför ve paket taşıyıcı olarak iş buluyor. Üçüncü alanında temizlik meslekleri yer alıyor; iş bulunan alanlar sanayi binalarının ve makinaların temizliği, bina ve araba temizliği. En son iş alanı zanaatkârlık meslekleri; ankete katılanlar pizzacı, fırıncı (Bäcker), pastacı (Konditor) ve kasap olarak çalıştıklarını söylüyor.

Belirtilen araştırma, mültecilerin önemli bir kısmının – dil problemlerinden ve ülkelerinde edindikleri mesleki birikimin denkleştirilmesi yetersiz yapıldığından – genel olarak düşük gelir grubuna dahil olan meslek / iş alanlarında (Niedriglohnsektor) çalışabildiklerini ortaya koyuyor; ona konu olan mültecilerin yarısından fazlası da içinde bulunduğu durumdan memnun olmadığını belirtiyor. Buna karşın, çalışmaya katılanların yüzde 85’i Almanya’da kalıp, kendilerine ve ailelerine burada bir gelecek kurmayı planlıyor; yüzde 75’i de Alman vatandaşlığına geçmek istiyor.

Özetleyecek olursak: Almanya’yı bekleyen en önemli görev, büyük bir çoğunluğunun çalışma yaşında olan mültecilerin, içlerinde yüksek kalifiye elemanı olanlarının diplomalarının tanınıp, kendilerine uygun meslek alanlarına girmelerini sağlamak. Okul eğitimi olup, meslek tecrübesi olmayan mültecilerin zaman kaybetmeden çırak açığı bulunan meslek alanlarına yönlendirilmesi gerekiyor. Geri kalan ve okul eğitimi düşük olan kesimse, yeterli dil düzeyi edindikten sonra, ancak kalifiyesiz eleman olarak iş bulabilecek gibi gözüküyor.

Öte yandan, birçok Alman şirketi, medya üzerinden büyük sayıda mültecinin iş hayatına katılımı için proje başlattıklarını belirtiyor. Verilen sözler tutulursa, geçtiğimiz yıllarda ve aylarda göç dalgasıyla ülkeye gelen genç mülteciler, Almanya’nın mevcut kalifiye elemanı açığını bir nebze kapatabilir. Aksi takdirde, iş bulamayan ve toplumsal uyumu istenilen düzeyde başaramayan genç mülteciler, sosyal soruları ve sorunları beraberinde getirebilir.

mail@havvaengin.de

15.02.2016 16:32