TAKİP ET

Derneklerde ‘kamuya yararlılık’ (Gemeinnützigkeit) ne işe yarar

Bilindiği gibi derneklerde, ‘kamuya yararlı’ statüsünü kazanmak için Maliye‘ye başvurulur ve karar oradan çıkar. Bir dernek bu konumu elde ederse, hem vergi ödemeden muaf tutulur, hem de aldığı yardımlar bağış olarak kabul edilir.

Böyle bir durumdan faydalanması için, dernekten bir takım şartların yerine getirmesi beklenir. Derneğin tüzüğünün mutlaka kanuni şartlara göre düzenlemesi gerekiyor. Maliye ona göre davranarak ‘kamuya yararlı’ statüsünü yeriyor.

Derneğin ilk başvurusu üzerine 18 aylık bir süre için bu statü verilir. Sonraki adımlarda Maliye üç senede bir durumu değerlendirir ve statüyü uzatır. Dernek için ‘kamuya yararlı’ statüsünü korumak almaktan çok daha zordur.
Bu konuya biraz daha detaylı bakalım. Derneklerin mutlaka dikkat etmesi gereken hususların en başında faaliyetlerini tüzüğe göre yapması gelir. Tüzük dışında faaliyet yapıldığını Maliye öğrenirse, ‘kamuya yararlı’ statüsünü hemen iptal edebilir.

Bundan sonra gelen en önemli husus ise derneğin parayı tüzüğe göre harcamasıdır. Eğer para başka yerlere giderse, Maliye için iptal etme hakkı doğar. Dernek gelişigüzel aldığı paraları ne tüzük haricinde başka yerlere harcayabilir, ne de kendi yönetimini veya üyelerini tercih edebilir. Bu da ödemelerde çok büyük bir hassasiyet gerektiğini gösterir.

Mesela yönetimde bulunan şahıslara fazladan para ödenemez veya dernek fazladan ticari faaliyetlerde bulunamaz. Ticaret gibi bir durum ‘kamuya yararlı’ derneklerde zaten söz konu olamaz. Kermes gibi derneğin yararına olan faaliyetler ise  gibi bunun dışındadır.

Bununla birlikte derneğin her sene için hazırlaması gereken faaliyet raporları çok önemlidir. Bu hassas konulara bir dernek dikkat etmezse Maliye’nin ‘kamuya yararlı’ statüsünü iptal etme olasılığı artar.

İptal edilse ne olur denmemesi gerekir. Maliye statüyü iptal ettiği takdirde çok ağır sonuçlar doğar. Ayrıca iptal geçmişe dönük olarak da verilebilir. Mesela Maliye son üç sene için ‘kamuya yararlı’ statüsünü iptal etse, geçmiş üç sene için bütün vergilerin ödenmesini ister. Bu bir derneğin maddi sonu olabilir. Son üç senenin vergi muafiyeti bir anda tümüyle kalkmış olur.

Peki dernekler bu durumu nasıl önleyebilir? Dernek, sorumlulukları belirleyip her bir sorumluluk için bir görevli tayin etmelidir. Bu kişiler muhakkak sorumluluk alanlarıyla ilgili rapor hazırlamalıdır. Derneğin gelir gider ve faaliyet durumunun en fazla altı ayda bir gözden geçirilip eksiklerin giderilmesi gerekir.

Hukuki anlamda, eğer Maliye’den iptal kararı gelmişse, derneğin buna karşı itiraz hakkı vardır. Maliye’nin kararına karşı mutlaka itiraz edilmesini tavsiye ederiz. Bu şekilde dernek için yüklü bir ödemede bulunmayı engelleme söz konusu olabilir.

SORU:

Trafik kazası geçirdim. Haklı olduğum için polise itiraz ettim. Arkasından bana bir para cezası geldi. İtiraz yeterli midir, yoksa tekrar mı itiraz etmem gerekir?

CEVAP:

Gelen cezaya mutlaka itiraz etmelisiniz. Bu itiraz için iki hafta zamanınız var ve bunu da yazılı olarak yapmanız gerekir. Polise karşı itiraz etmeniz iyi olsa da bu konuda cezayı kaldırmak için yeterli değildir.

01.03.2015 21:30