TAKİP ET

G7, G8, G20 ve Antalya

Türkiye tarihinin en önemli seçimlerinden biri ile meşgulken, dünya ekonomisinin ağır topları Almanya’nın misafiri idi.

Alplerin gölgesinde, Elmau Sarayı’nda buluşan G7 liderleri, nerede ise iki gün, “baş başa” dünya sorunlarına eğildiler. Tabii en çok konuşulan mesele kulübün dışlanan, G8 üyesi Rusya idi. “Batı” G7 ile kendi arasında Rusya’yı da konuştu. Putin’in Kırım ile başlattığı işgal politikası, Ukrayna sorunu, Rusya krizine dönüşmüş durumda. Son Minsk ateşkes süreci de kırılgan, tutmadı. Bu yüzden Rusya sadece dışlanmıyor, yeni ambargolar gündemde. Elmau’da Rusya’ya karşı ortak bir tutum sergilense de, bu ülke ile konuşmadan çözüm üretmek mümkün değil. Rusya P5+1 ile İran görüşmelerinde anahtar konumda olduğu gibi, Suriye politikasında da belirleyici aktörlerden biri. Ukrayna krizinde Rusya masada olmadan kalıcı bir çözümün hayal olduğu biliniyor. Genişletilmiş G7 diyebileceğimiz G20’nin önümüzdeki toplantısı kasımda Antalya’da. Putin de masada yerini alacak. Kulis olarak Bey Dağları Alplerden geri kalmaz, ama başarılı bir buluşma için Ankara’da hava çok bulutlu. Kısa zamanda hükümet kurulamaz veya ülkeyi erken seçime sürükleyen bir kriz süreci yaşarsak, G20 buluşması suya düşebilir. Bu konuya tekrar döneceğiz. İsterseniz önce geçen hafta sonu gerçekleşen G7 buluşmasının getirdiklerine kısaca bir göz atalım.

Rusya konusuna değindik. ABD, Kanada, Japonya ve 4 AB üyesinden oluşan G7 grubu temmuz ayında yeni yaptırımlar, ambargolar konusunda anlaşmış görünüyor. AB üyeleri Atlantik ötesinden gelen Ukrayna’yı silahlandırma fikrine sıcak bakmıyor. Obama’nın da bu konuda istekli olmadığını izliyoruz. Ama silah tartışması gündemden düşmüş değil, krizin seyrine göre değişebilir.

Yunanistan meselesi de zirvenin gündeminde idi. Obama’nın AB’nin sorumluluğuna işaret etmesi, Berlin ve Paris’te yankı bulmuş görünüyor. Atina’ya büyük bir ihtimalle Mart 2016’ya kadar zaman verip, kriz, “Grexit” tartışmasının önümüzdeki günlerde bir kez daha ‘aşılmasını’ izleyebiliriz. Yunanistan krizi gelecek bahara ertelenmiş olacak. Ufukta “çözüm” görünmüyor, yıllar süreceğinden şüpheniz olmasın. Herkül Millas’ın kriz analizi oldukça çarpıcı, okumakta yarar var (Zaman 9/6/2015).

Dünya enerji tüketimi şampiyonu ve iklim felaketinin kaynağı CO2 gazını en çok üreten G7 ülkeleri Elmau’da bu konuya da eğildi. Karar Fransa içinde önemli idi. Aralıkta Paris iklim sorununun tartışılacağı Birleşmiş Milletler Konferansı’na ev sahipliği yapacak. G7’nin atmosfer için 2 derece sınırını koyması, kömür gibi fosil enerji kaynaklarına karşı tedbir kararı, Paris için bir nevi ön hazırlık oldu. İklim meselesi ve enerji politikası biliyorsunuz en zor konulardan biri. Gündeme gelmesi bile iyi bir haber, bağlayıcı tedbirler sevindirici olur. Paris buluşması bu açıdan önemli. Enerji tüketiminde adalet ve denge olmadan, iklim hedefleri tutmaz, Çin ve Hindistan ikna olmaz.

Afrika’da unutulmamıştı. Ebola salgını ve salgının ekonomik yıkımı da gündemdeydi. Bu konuya eğilen AB Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker’in kullandığı dil ilginçti. “Sosyal dumping”, yani sürmekte olan sömürgeci sistemi sorgulayan Juncker, sanki protestocularının saflarından toplantıya katılmış gibiydi. Haklı, Afrika yüz yıllardır yaralı, kan kaybediyor.

Antalya’da tüm bu sorunlar bir kez daha gündemde olacak. Ayrıca Suriye ve Irak’ta yerinden yurdundan edilen, Lübnan, Ürdün ve Türkiye’ye sığınmış milyonlarca insanın geleceği önemli bir konu. IŞİD terörü her halde Antalya’da da konuşulacak. Ama Türkiye Antalya toplantısına pek hazır değil. Her şeyin kendisinden sorulmasını dayatan bir Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin sorununu “dışarıda” gören, yakın tarihimizin en silik Dışişleri Bakanı (ismi neydi?) ile başarılı bir G20 organize etmek mümkün değil. Meclis’te en büyük grubu olan AKP öncülüğünde bir hükümet varsaysak bile, Dışişleri’nin kimde olacağı şimdilik meçhul. Bu boşluğu çift tabancalı, silahşor “danışman” kadrosu ile Ak Saray doldurmaya kalkarsa, felaket olur. Hızlı bir koalisyon ve uzlaşma, G20 Antalya buluşmasını, Türkiye, Ortadoğu, hatta Putin için fırsata dönüştürebilir.

14.06.2015 20:30