TAKİP ET

CHP’nin darbe kültürü ile sınavı

CHP son iki seçimden elle tutulur bir başarı ile çıkmadığı, siyasi alternatif olamadığı için derin bir iç tartışma sürecine girmiş bulunuyor.

Parti başkanlığına soyunan çok sayıda yeni aday var. Bu süreç normal ve demokrasinin bir nimetidir. Partinin siyasi çizgisinin berraklaşması, görünür olması için bir şans. Aynı zamanda partinin niçin yıllardır yükselemediği, hatta bir ara yüzde 10 barajına takıldığını sorgulamak için de bir şans. Bu yüzden önümüzdeki aylarda CHP’nin iki alternatif arasında seçim yapmak zorunda kalacağını göreceğiz. Adayların basın açıklamalarına ve siyasi kişiliklerine biraz yakından baktığımızda iki siyasi çizginin mücadelesini yaşayacağımıza işaret ediyor.

Kılıçdaroğlu’nun sosyal adalet, demokrasi arayışı, yoksul kitlelere açılmayı hedefleyen politikası bu mücadelenin bir cephesi. İnce, Balbay gibi adaylar ise CHP’nin laiklik gibi “temel” değerlere daha sesli sahip çıkmasını savunuyor- “Karizmatik” lider ile çözüm arayışındalar. Bu kesimin basın açıklamalarına biraz yakından baktığınızda, Erdoğan çizgisi ve kutuplaşma hattı üzerinden, yani Müslüman-laik cepheleşmesi ile politika yapmak istediklerini görüyoruz. Bu kesime özgü bir his dünyası da etkin söylemlerinde. Seçmen kitlesi yüzde 30 olan bu grup seçim kazanmanın mümkün olmadığını bildiği, Kürtlere uzak olduğu için, “kurtarıcı” arayışında. Darbelerin sosyal tabanını oluşturan bu his CHP içerisinde hâlâ var ve seslendiriliyor.

Aslında CHP’nin bugünlerde yaşadığı sorun, Türkiye’nin on yıllardır yaşadığı sorun ile örtüşüyor. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu yıllardan beri dar bir laik elit tarafından yönetildi. Siyaset ve ekonomide bu elit etkindi. Anadolu’nun Müslüman kitleleri sistem dışında, içine kapalı bir yaşam sürdürüyordu. “Soldan” gelen gülünç boyutta tehditler darbeler ile bastırılıyor, sistem ayarı yapılıyordu. Son köklü ayar 12 Eylül darbesi ile yapıldı. Özal bu yapının en önemli temel taşlarını kaydıran politikacı oldu. Anadolu’yu Türkiye, dünya ekonomisine açtı. Bir nesil sonra ekonomide etkinleşen bu kitleler siyasi yapıyı sorgulamaya başladılar. Refah Partisi “sosyal adalet” söylemi ile bu kitlelerin adresi olduğu için yükseldi.

SHP ve CHP ise Demirel-Çiller koalisyonu ile sosyal meselede inandırıcılığını, gecekonduları kaybetti. CHP’nin kaderi darbe kültürüne çanak tutan dar bir elitin elinde kaldı. Toplumun geniş yoksul kitlelerine kapıları kapayan, gecekondulara yabancılaşan bu politikanın faturası ağır oldu. CHP yüzde 10 barajının altında kaldı. Buna rağmen kendini sorgulamadı, Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanı seçilmesini gayri hukuki bir operasyon ile engellemeye çalıştı, “seçilmiş cumhurbaşkanı” sorununun mimarı oldu. Ulusalcı kanadın keskin isimleri ordunun “kağıttan kaplan” olduğunu tespit edip, hayal kırıklığı yaşadılar. Umdukları darbe gelmedi.

Kılıçdaroğlu ne yazık ki CHP’yi uzun bir süre teslim almış bu politikayı sorgulayarak gelmedi. Belki CHP’nin yenilenmesi, kamburlarından kurtulması bu yüzden zaman aldı. Şüphesiz sadece Kılıçdaroğlu değil, partide saygın ve Türkiye’nin siyasi yapısını doğru okuyan kadrolar son üç yıldır oldukça başarılı bir modernleşme süreci başlattılar. CHP sosyal meseleyi, ekonomiyi, kitlelerin aş, ekmek sorununu dillendirmeye başladı. Haziran kampanyasında CHP’nin asgari ücret kampanyasını “sorumsuz” bulan AKP, 1 Kasım kampanyasında kendi projesine dönüştürdü. Asgari ücretin 1.300 liraya, bununla diğer ücretlerin de yükselmesi bir CHP başarısıdır. Bunu niçin yüksek sesle söylemiyorlar, anlaşılır gibi değil.

Her neyse önümüzdeki haftalarda eski ve yeni CHP’nin mücadelesini yaşayacağız. Bir tarafta Kılıçdaroğlu’nun darbe kültürüne kapıları kapatan, temel hakları, inanç özgürlüğünü, sosyal meseleyi merkezine alan bir siyaset. Öbür tarafta “laiklik elden gidiyor” söylemine sınırlı, politikayı “lider” olgusu ile okuyan, darbe kültürüne göz kırpan İnce ve Balbay’ın seslendirdiği eski CHP. Müslüman-laik çatışma hattında siyaset arayan Saray’ın, partide hâlâ etkin despotizm kalıntılarının eski CHP’ye ihtiyacı var. Yoksul kitlelerin sosyal adaleti dillendiren bir CHP’ye.

20.12.2015 15:25